UYKU DÜZENİ
Çocuğa gerekli
uykunun süresi bazı öğelere
bağlıdır; bunlardan en önemlisi
çocuğun yaşıdır. Küçük çocukların
uykuya daha çok ihtiyaçları vardır.
Genellikle yeterli kabul edilen uyku
süresi 2-5 yaş için 13-15 saat, 6-8
yaş için 12 saat, 8-10 yaş için 11
saat ve 10 yaşından ergenlik çağına
kadar 10-11 saattir. Aslında
çocukluğun her evresinde gereğinden
çok uyuma yetersiz uyumadan daha
iyidir. Çocuğun sağlık durumu ikinci
önemli etkendir. Sağlıklı çocukların
aynı yaştaki çelimsiz ve hasta
çocuklara oranla daha az uykuya
ihtiyaçları olacaktır.
Çocuklar genellikle yatmayı
istemezler, uyumamak için çeşitli
bahaneler öne sürerler. Uyumayı
geciktiren ve rahat uyumayı
engelleyen en yaygın neden, aşırı
yorgun olma durumudur. Küçük çocuk,
yetişkinlerin tersine, heyecanlı
geçen uzun bir günün sonunda
rahatlayıp uyuması gerektiğini
anlayamaz. Öte yandan yatağa
yatırıldığında çocuğun hemen
uyumadığını gören anne baba, onun
uykusu olmadığını sanırlar ve
öngörülen uyku saatinden ne kadar
geç yatırılırsa, o denli kolay
uyuyacağını düşünürler. Oysa geç
yatmasına izin verilen çocuk, bu kez
aşırı yorgun düşer ve gerginleşir;
bunun sonucunda da uyumakta daha da
güçlük çeker.
Böyle bir kısır döngünün içine
girmemek için ne yapmalı?Çocuğun
uyku zamanından yarım saat önce
odasına çekilerek bir şeylerle
oynaması yada kendisine kitap
okunması, masal anlatılması yoluyla
gevşetilmesi, uykusunun gelmesini
sağlamak için en sağlıklı yoldur.
Uyku sorununun çözümü temelde
bedensel ve zihinsel rahatlama
durumunun sağlanmasıyla gerçekleşir.
Çocuğun kendisini rahat hissetmesi
için hoşlanarak işbirliği
yapabileceği bazı yöntemler vardır.
Bunlardan biri, çocuğu yatmadan önce
fazla hareketli oyunlardan, duygusal
gerilimlerden uzak tutmaktır. Ilık
bir banyonun ardından, loş bir
ortamdaki yatakta oynanan kısa ve
sakin bir oyun ya da heyecanlı
olmayan bir öykünün anlatılması veya
ninni türünde müzik dinletilmesi
çocuğu mahmurlaştıracaktır. Süt ya
da hafif bir çorba gibi sıcak ve
besleyici bir gıda ya da çocuk
gergin olduğu zaman yapılacak hafif
bir masaj yatmadan önce rahatlamaya
yardımcı olur.
Yatmadan önceki temizlik işlemleri
de uykuya bir ön hazırlıktır.Çoğu
yetişkinin zor uyumalarına, ilk
çocukluk yıllarındaki uyku
programının düzensiz oluşu yol
açmaktadır. Öte yandan iyi uyuyan
yetişkinlerin düzenli uyku
programının uygulandığı bir evde
yetiştikleri görülür.
Öteki alışkanlıklara benzeyen uyku
alışkanlığı da yaşamın ilk
yıllarında kazanılır. 4-5 aylıktan
başlayarak, çocuk aynı yerde ve
saatte yatırılırsa iyi uyku
modelinin gelişmesi daha kolay
olacaktır. İyi uyku alışkanlığının
yerleşmesi kesinlikle iki yıldan
uzun bir süreyi kapsar. Bu nedenle
uyku programının düzeni ilk çocukluk
yıllarının sonuna kadar
sürdürülmelidir.